DZIECIŃSTWO I RODZINA

Wstyd pojawia się dosyć wcześnie w kalendarzu ontogenetycznych zmian, niemniej jednak w porównaniu do takich emocji jak lęk czy ból wymaga on wyższego poziomu funkcjonowania poznawczego (Lewis, 1993a). Chodzi mianowicie o zdolność samooceny, zdol­ność uporządkowania norm ważnych dla siebie, rozumienie ich oce­ny przez innych ludzi, dla których mamy respekt, wreszcie o niepi­saną indywidualną zgodę na respektowanie przyjętych społecznie przepisów. Bez tych predyspozycji poznawczych trudno mówić o wstydzie. Dlatego między innymi mniej sprawne umysłowo dziec­ko popełnia takie błędy działania, których „normalne” by nie popeł­niło, bo wstyd byłby hamulcem.Jednym z czynników w procesie powstawania emocji wstydu jest rola rodziców, mentorów, opiekunów, wychowawców, księdza. W badaniach 3-letnich dzieci Alessandri i Lewis (1993) skupili się na interakcji Dziecko — Rodzic w czasie rozwiązywania zainsce- nizowanych problemów. Interakcje nagrywano na taśmę a potem analizowano ich przebieg. Okazało się, że ekspresja wstydu była istotnie związana z otrzymywanymi ocenami ze strony rodziców.

Be the first to comment

Leave a comment

Your email address will not be published.


*