ROLA CZYNNIKÓW SPOŁECZNYCH

W moim rozumieniu rola czynników społecznych jest tu zna­cząca. Badania socjokulturowe, antropologiczne i psychologiczne sugerują że ta emocja wyłania się jako owoc społecznej aktywności między ludźmi raczej niż jako prosty efekt procesów zachodzących w ramach indywidualnego człowieka (zob. Mascolo, 1994). Emocja ta podobnie jak wina, wymaga wyższego poziomu funkcjonowania poznawczego, koniecznego do ewaluacji dobra/zła oraz doskonałoś­ci, i dlatego między innymi może być uważana jako społecznie ukształtowana a nolens volens wyłania się w okresie autogenetycz- nego rozwoju z predyspozycji czy zalążków wrażliwości społecznej i moralnej ulokowanej w kodzie genetycznym. W ramach modnej w niektórych kręgach terapeutycznych analizy transakcyjnej, wstyd jest uważany za pochodną przeświadczenia, że „coś jest ze mną nie tak” (Erskine, 1994). Ten autodestruktywny wniosek jest z kolei wynikiem otrzymanych w czasie interakcji z in­nymi ludźmi informacji i podejmowanych decyzji. Ponadto jest on też wynikiem szerszych reakcji na niemożliwe do spełnienia żąda­nia, na obronne posługiwanie się naiwną nadzieją i na autokontrolę.

Be the first to comment

Leave a comment

Your email address will not be published.


*